دوری حوزه های علمیه از قرآن

حوزه های علمیه و دوری از قرآن

بخش پنجم

مسلمانان با قرآن پیشرف کردند

      تاریخ نمی تواند انکار کند که مسلمانان در چند قرن نخست هجری، تمدن بزرگی را پایه گذاری کردند که اینک تمدن غربی وامدار آن است. این تمدن از تراوشات فکری حوزات علمیه مسلمانان بوده است. به اصطلاح فعلی این روحانیون و آخندهای آن زمان بودند، که نو آوری های شگرف در عرصه های زندگی بشر پدید آوردند. در بیت الحکمه بغداد علوم مختلف اعم از طبیعی و انسانی آموزش داده می شد و بعداً در حوزه های علمیه نظامیه در شهر های بزرگ، همین روند تداوم یافت. 

      در زمان ما عالم به کسی کفته می شود که تنها در علم فقه و اصول صاحب نظر باشد اما در آن زمان کلمه عالم و حکیم به کسی اطلاق می شد که جامع علوم زمان خود بوده است. ابونصر فارابی، ابوعلی سینا، ابوریحان البیرونی، ابوعلی محمد بن الهیثم، کندی و امثال آنها آخند های حوزه بودند که با تفکر و تعقل خود جهان را تکان دادند و مواریثی از خود برای بشریت جا گذاشتند. 

      قرآن پیروان خود را به فراگیری مطلق علم فرا می خواند و برای عالمان درجات بلندی قایل شده است و این علم نه تنها علم احکام فقه می باشد بل مقصود هرعلمی است که انسان به دست آورد و می فرماید: «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ»  خداوند مومنان شما و کسانی را که علم داده است با درجاتی بالا می برد. در این آیه مراد از علم، مطلق علم است چه علوم طبیعی باشد و چه علوم انسانی و چه علوم دینی. خداوند متعال، به کسانی که بخشی از علوم طبیعی را می دانند، عالمان با خشیت گفته و دستور می دهد که به این پدیده ها نگاه کنید. «ألَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا ۚ وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَٰلِكَ ۗ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ».آیا ندیدی که خدا باران را از آسمان فرود آورد، و به آن انواع میوه‌های گوناگون و رنگارنگ پدید آوردیم؟ و (در زمین) از کوهها طرق زیاد و اصناف و رنگهای مختلف سفید و سرخ و سیاه هست (که خدا خلقت فرمود) و از اصناف مردم و اجناس جنبندگان و حیوانات نیز رنگهای مختلف هست (که خدا آفرید) و از میان اصناف بندگان تنها مردمان عالم و دانا از خداوند خشیت دارند. البته خدا عزیز و توانا و بسیار بخشنده گناهان است. [سوره فاطر، آیه ۲۷ و ۲۸].

       در دو آیه فوق، خداوند متعال می فرماید: آیا نمی بینی که خداوند آب را از آسمان نازل کرد و به سبب آن ثمرات و میوه ها را به وجود آورد و آنگاه به کوه ها اشاره می کند و سپس به سوی مردم و جنبندگان و چهارپایان اشاره نموده و نتیجه می گیرد که کسی که به این پدیده ها علم پیدا کند، بندگان عالمی هستند که در برابر عظمت الهی خشیت پیدا می کند و خود را در برابر خداوند بزرگ، خاشع و خاضع می بینند. یعنی خداوند، دانشمندان علوم طبیعی را علماء خوانده است.

علم از نظر قرآن 

      قرآن کریم هر دانشی را علم می داند و صاحب آنرا عالم خطاب می کند. از نظر قرآن، خداوند متعال، عالم است و چون خداوند به همه چیز دانا است و به همین سبب عالم است، انسان نیز به هر چیزی آگاهی داشته باشد، عالم گفته می شود. اطلاق عالِم مختص روحانیون و درس خواندگان علوم فقهی نیست بلکه روحانی تنها یک مصداق از صدها مصداق عالم است. از نظر قرآن دانشمندان فیزیک، شیمی، ریاضی، زیست شناسی، دیرینه شناسی، گیاه شناسی، انسان شناسی، حشره شناسی، حیوان شناسی، مخترع صنایع مختلف اعم از اقتصادی، صنعتی، ساخت صنایع مختلف دریایی، هوایی، زمینی، نظامی و غیر نظامی، همه عالم هستند و تحت عنوان «انما بخشی الله من عباده العلماء» داخل می گردند.

        از واژه هایی که در قرآن مجید به آن توجه جدی صورت گرفته، واژه‌ی علم و مشتقات اسمی و فعلی آن کلمه علم، حدود ۷۷۵ مرتبه در آیات قرآن به‌کار رفته است. از این رقم تعداد ۱۶۱ مرتبه صفت «علم» و «علیماً» در مورد ذات اقدس الهی آمده است.در موارد متعددی بعد از علم صفت «حکیم» و گفته شده است «علیم حکیم» و در موارد متعددی قبل از واژه علم صفت «سمیع» آمده و گفته شده «سمیع علیم».

منشا علم ذات خداوند سبحان است.خداوند سبحان عالم به غیب است.خزائن علم نزد اوست و علم انبیاء ناشی از وحی است.خداوند بر انبیا دانشی را نازل فرموده است که بشر با کوشش خود هرگز دسترسی به آن پیدا نمیکند.به استناد قرآن‌کریم انسان وقتی که به دنیا میآید علمی با خود ندارد اما حواس گوش و چشم دارد و دل نیز برای یادگیری داراست.

ادامه دارد.

دیدگاه تان را ارسال کنید

جهت دریافت عضویت حزب حرکت اسلامی آ. افغانستان، می توانید روی لینک رو برو کلیک نمایید.



©حزب حرکت اسلامی آ. افغانستان توسعه دهنده: 0790618410