شستن یا مسح پا

مسح پا یا شستن پا در وضوء

بخش دهم و پایانی

از کتب روایی اهل سنت

       چنانچه در بخش های پیشین به تکرار گفتیم که مسح پا از بدعت های شیعه نبوده و در کتب معتبره‌ی عزیزان اهل سنت نیز روایت شده است. البته ادعای ما این نیست که تنها مسح پا در کتب آنان آمده بلکه بیشترین روایات آنها در شستن پا وارد شده است از همین جهت، آن عزیزان پاهای خود را می شویند، اما روایات مسح پا را نیز آورده اند. تمام مسلمانان اهل سنت که اینک پیروان مذهب امام ابوحنیفه، امام محمد بن ادریس شافعی، امام مالک بن انس و امام احمدبن حنبل می باشند، همه پای خود را در وضوء می شویند و باید هم بشویند زیرا مجتهد و مذهب شان به آن فتوا داده اند و ما به آنها احترام می گذاریم و از برادران خود توقع داریم که فقه امام جعفر صادق را نیز احترام بگذارند و بردران شیعه‌ی خود را در مسح پا تأئید و تصدیق کنند. ما در بخش های قبلی به کرات از کتب روایی اهل سنت مسح پا را در وضوء بیان کردیم و اینک وضوی پیامبر (ص) را از کتب معتبر آنان نقل می کنیم و نخست وضوی پیامبر را از زبان حضرت عثمان (رض) روایت میکنیم:

      بسر بن سعید روایت حمران را چنین نقل کرده است: «حمران قال: دعا عثمان بماء فتوضأ ثم ضحك فقال: ألا تسألوني مم أضحك؟ قالوا: يا أمير المؤمنين ما أضحكك؟ قال: رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم توضأ كما توضأت فمضمض واستنشق وغسل وجهه ثلاثا ويديه ثلاثا ومسح برأسه وظهر قدميه». حمران گفت: عثمان آب خواست و وضوء گرفت و پس از وضوء خندید. پس عثمان خطاب به حاضرین گفت: آیا از من نمی پرسید که چرا خندیدم؟ یاران گفتند: یا امیرالمومنین چه چیزی باعث خنده شما گردید؟ حضرت عثمان پاسخ داد: رسول خدا را دیدم که وضوء می کرد مثلی که من وضوء می کنم. پس عثمان مضمضه و استنشاق کرد و روی خود را سه مرتبه شست و دو دست خود را نیز سه مرتبه شست و سر و پشت پای خود را مسح کرد. اما دلیل خنده حضرت عثمان فهمیده نشد مگر اینکه بگوئیم در زمان ایشان، شستن پا مرسوم بوده و دلیل خنده ایشان باید از مسح پا باشد. [مسند احمد بن حنبل، ج ۱، ص ۱۰۹].

عن حمران قال: دعا عثمان بماء فتوضأ قال: رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم توضأ كما توضأت فمضمض واستنشق وغسل وجهه ثلاثا ويديه ثلاثا ومسح برأسه وظهر قدميه. حمران از حضرت عثمان روایت کرده است: عثمان آب خواست پس وضوء کرد و گفت دیدم که رسول خدا چنان وضوء می کند که من می کنم. پس عثمان مضمضه و استنشاق کرد و روی خود و دستان خود را سه بار شست و بر سرِ خود و پشت پاهای خود مسح کرد.[کنزالعمال: جلد ۹، صفحه ۴۳۶، شماره حدیث [۲۶۸۶۳].

از مسند عبداللّه بن زید مازنی، معروف به ابن عماره روایت شده: «أن النبي صلى الله عليه وسلم توضأ فغسل وجهه ثلاثا، ويديه مرتين، ومسح رأسه، ورجليه مرتين»پیامبر وضو گرفت و روی خود را سه بار شست و دو دست خود را دو بار شست و سر و دو پای خود را مسح نمود. [کنزالعمال، جلد ۹، صفحه ۴۵۱، حدیث ۲۶۹۲۲].

       رفاعت بن رافع از اصحاب رسول خدا صلی اللّه علیه وسلم، از آن حضرت چنین نقل می کند: اخبرنا محمد بن عبد الله بن يزيد المقرئ أبو يحيى بمكة وهو بصرى قال حدثنا أبي قال حدثنا همام قال حدثنا إسحاق بن عبد الله بن أبي طلحة أن علي بن يحيى بن خلاد ابن مالك بن رافع بن مالك حدثه عن أبيه عن عمه رفاعة بن رافع قال بينما رسول الله صلى الله عليه وسلم جالس ونحن حوله إذ دخل رجل فأتى القبلة فصلى فلما قضى صلاته جاء فسلم على رسول الله صلى الله عليه وسلم وعلى القوم فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم وعليك اذهب فصل فإنك لم تصل فذهب فصلى فجعل رسول الله صلى الله عليه وسلم يرمق صلاته ولا يدرى ما يعيب منها فلما قضى صلاته جاء فسلم على رسول الله صلى الله عليه وسلم وعلى القوم فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم وعليك اذهب فصل فإنك لم تصل فأعادها مرتين أو ثلاثا فقال الرجل يا رسول الله ما عبت من صلاتي فقال رسول الله.صلى الله عليه وسلم إنها لم تتم صلاة أحدكم حتى يسبغ الوضوء كما أمره الله عز وجل فيغسل وجهه ويديه إلى المرفقين ويمسح برأسه ورجليه إلى الكعبين ثم يكبر الله عز وجل ويحمده ويمجده». رفاعه از اصحاب رسول خدا روایت کرده است که زمانی رسول خدا نشسته بودند و ما در اطراف ایشان بودیم، که مردی داخل شد پس رو به قبله کرد و نماز گزارید چون نمازش تمام شد، آمد و به رسول خدا و همراهان ایشان سلام کرد. رسول خدا به او گفت: برو و نماز بخوان زیرا نماز نخوانده ای.  آن مرد دو باره رفت و نماز خواند و رسول خدا به نماز او به دقت نگاه می کرد ولی آن مرد نمی دانست نمازش چه عیب دارد. چون نماز را تمام کرد نزد رسول خدا آمد و به آن حضرت و حاضران سلام کرد. باز رسول خدا فرمود برو و نماز بخوان زیرا تو نماز نخوانده ای. پس نماز خود را دو مرتبه یا سه مرتبه اعاده کرد، پس آن مرد گفت: یا رسوالله نماز من چه عیبی دارد؟ رسول خدا فرمود نماز هیچکدام تان صحیح نیست تا وضوی خود را همان طوری که خداوند متعال فرموده انجام دهد پس انسان نماز گزار روی خود و دو دست خود را تا مرفقین می شوید و به سر و دو پای خود تا برآمدگی پشت پا مسح می کند. [سنن نسائی، ج ۲، ص ۲۲۶]. 

     چنانچه قبلاً نوشتیم که ابو مالک اشعری، صحابی رسول خدا، به عشیره خود وضوی رسول خدا را آموزش داد و در پایان بر روی پاها مسح کشید. [مسند احمد، ج ۵،‌ ص ۳۴۲].

      حاکم نیشابوری از رفاعت بن رافع، صحابی رسول خدا صلی اللّه علیه وآله وسلم، از آن حضرت نقل می کند که فرمودند: «نماز هیچ یک از شما پذیرفته نمی شود تا وضوی کامل بگیرد، صورت و دست ها را بشوید و سر و پاها را تا دو برآمادگی مسح کند». مستدرک حاکم نقل می کند:حدثنا علي بن حمشاذ العدل ثنا علي بن عبد العزيز ثنا حجاج بن منهال ثنا همام ثنا إسحاق بن عبد الله بن أبي طلحة ثنا علي بن يحيى بن خلاد عن أبيه عن عمه رفاعة بن رافع انه كان جالسا عند رسول الله صلى الله عليه وآله إذ جاء رجل فدخل المسجد فصلى فلما قضى صلاته جاء فسلم على رسول الله صلى الله عليه وآله وعلى القوم فقال له رسول الله.صلى الله عليه وآله وعليك ارجع فصل فإنك لم تصل وذكر ذلك اما مرتين أو ثلاثة فقال الرجل ما أدرى ما عبت على من صلاتي فقال رسول الله صلى الله عليه وآله انها لا تتم صلاة أحد حتى يسبغ الوضوء كما امره الله عز وجل يغسل وجهه ويديه إلى المرفقين ويمسح رأسه ورجله إلى الكعبين ثم يكبر ويحمد الله ويمجده ويقرأ من القرآن ما اذن الله له فيه ثم يكبر ويركع ويضع كفيه على ركبتيه». [مستدرک حاکم نیشابوری، ج ۱، ص ۲۴۲]. ترجمه این حدیث در سطور بالا گذشت.                    

        با اینکه اهل سنت پای خود را در وضوء می شویند اما روایات مسح پا را نیز آورده اند.این در حقیقت عصاره ادله ما بر مسح پا به هنگام وضو بود. ما روایت «صحیح بخاری» و «صحیح مسلم» را آوردیم. وضوی پیغمبر را آوردیم. وضوی علی (ع) را‌آوردیم. وضوی عثمان را آوردیم. همچنین وضوی صحابه همانند «ابن عباس»، «انس بن مالک»، «قتاده»، «ابو مالک اشعری»، «عکرمه» و دیگران را آوردیم مبنی بر اینکه همگی به مسح در وضو قائل بودند و خودشان هم ملتزم بودند به هنگام وضو گرفتن مسح می‌کشیدند.

تمام.

دیدگاه تان را ارسال کنید

جهت دریافت عضویت حزب حرکت اسلامی آ. افغانستان، می توانید روی لینک رو برو کلیک نمایید.



©حزب حرکت اسلامی آ. افغانستان توسعه دهنده: 0790618410